|
Το νέο παγιδευτικό δίπολο: εθνικισμός – αποεθνοποίηση |
 |
 |
 |
|
Το νέο παγιδευτικό δίπολο: εθνικισμός - αποεθνοποίηση
Του ΛΑΟΚΡΑΤΗ ΒΑΣΣΗ*
A. Από τα μέσα περίπου της Μεταπολίτευσης η κρίσιμη αντίθεση εθνικισμός - αντιεθνικισμός επικαλύπτεται όλο και περισσότερο από το παγιδευτικό δίπολο: εθνικισμός υπό τον μανδύα του πατριωτισμού - αποεθνοποίηση υπό τον μανδύα του αντιεθνικισμού.
Από το ένα άκρο οι εθνικιστές ιδιοποιούνται δίκην ιερατείου εθνικής ορθότητας τις εθνικές αξίες, την ιστορία και την παράδοσή μας, και από το άλλο οι αποεθνοποιητές ιδιοποιούνται δίκην ιερατείου αντιεθνικιστικής ορθότητας τις δημοκρατικές, τις προοδευτικές και τις αριστερές αξίες μας.
Ομοιοτρόπως φερόμενοι, οι πρώτοι ενοχοποιούν ό,τι αποκλίνει από την εθνική τους ορθότητα ως ύποπτο εθνικής μειοδοσίας και οι δεύτεροι ενοχοποιούν ό,τι το ελληνικό ως ύποπτο εθνικισμού, επιδιδόμενοι σε λαθροχειρικές επικαλύψεις του μεγάλου πολιτικού, ιδεολογικού και πολιτιστικού κενού του τόπου μας.
B. Προσπερνώντας το ιστορικό της διαμόρφωσης αυτού του νέου δίπολου, απλώς θα σημειώσω πως με την πτώση της χούντας και την ήττα της φαιάς ιδεολογίας της μετεμφυλιακής «εθνικοφροσύνης», καθόλου άσχετης με τα απολιθωματικά στερεότυπα της πάντοτε προβληματικής εθνικής ιδεολογίας μας, άρχισε, έστω και με συντηρητικά βήματα, η κριτική υπέρβαση της παρελθοντοκεντρικής μας νοσηρότητας σε μια κατεύθυνση δημοκρατικού εκσυγχρονισμού της Πολιτείας μας και της Παιδείας μας.
Για τις δημοκρατικές μας δυνάμεις, η κριτική αναδιατύπωση της εθνικής ιδεολογίας μας, ιδιαίτερα των πολιτιστικών της οριζουσών, ήταν διαρκές ζητούμενο από την προδικτατορική ακόμη περίοδο, όπως φαίνεται και στη μεγάλη εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του 1964 (Παπανδρέου - Ακρίτας - Παπανούτσος).
Ειδικότερα για την Αριστερά, με την παράδοση του «Εκπαιδευτικού Ομίλου» και του ΕΑΜικού πατριωτισμού (βαθύτατα πολιτιστικού, διεθνιστικού, δημοκρατικού και ουμανιστικού), η κατάκτηση μιας σύγχρονης εθνικής στρατηγικής, απαλλαγμένης από τις παρενέργειες των εθνικιστικών, εθνοκεντρικών και ελληνοκεντρικών στερεοτύπων, ήταν και είναι πάντοτε συνυφασμένη με τον κεντρικό πυρήνα της ιδεολογίας της.
|
|
Περισσότερα...
|
|
|
Στα χρόνια της Αποκάλυψης |
|
|
|
www.kathimerini.gr
Παρουσίαση του βιβλίου του Βασίλη Θωμαΐδη, «Στα χρόνια της αποκάλυψης»
«Στα χρόνια της αποκάλυψης» τιτλοφορείται το βιβλίο του γιατρού Βασίλη Θωμαΐδη, που παρουσιάστηκε απόψε σε εκδήλωση στην αίθουσα διαλέξεων της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών (ΕΜΣ), στη Θεσσαλονίκη.
«Έργο ζωής» και «κατάθεση ψυχής» για τη «γενιά του πολέμου», χαρακτήρισε το βιβλίο του ο κ. Θωμαΐδης. Το βιβλίο -τόνισε ο συγγραφέας- αναφέρεται στην εποχή της γερμανικής Κατοχής, τον Εμφύλιο και τη μετέπειτα εποχή, όπως «διαμορφώθηκε μετά απ' αυτά τα σοβαρά γεγονότα».
Ο πρόεδρος της «Δημοκρατικής Αναγέννησης», Στέλιος Παπαθεμελής, που μίλησε για το βιβλίο, ανέφερε ότι το έργο του κ. Θωμαΐδη είναι μια «σημαντική συνεισφορά» σε μια «δραματική περίοδο της εθνικής μας ζωής: πόλεμος, Κατοχή και Εμφύλιος».
|
|
Περισσότερα...
|
Στη Ρωγμή του χρόνου
Με επιτυχία παρουσιάστηκε χθες το βιβλίο του Στέλιου Βισκαδουράκη
Εικόνες της ανθρώπινης ψυχής, των απλών ανθρώπων του μόχθου, της αξιοπρέπειας αλλά και του έρωτα περιέχονται στο βιβλίο διηγημάτων του Στέλιου Βισκαδουράκη «Στη ρωγμή του χρόνου» το οποίο παρουσιάστηκε χθες με επιτυχία στη δημοτική αίθουσα «Ανδρόγεω».
Για τους θεματικούς άξονες που περιέχονται στο βιβλίο του Στέλιου Βισκαδουράκη «Στη Ρωγμή του χρόνου» μίλησε ο δημοσιογράφος Ντίνος Κωνσταντόπουλος.
«Από τα πρώτα του διηγήματα ο Στέλιος Βισκαδουράκης έχει κατακτήσει ένα προσωπικό ύφος και χαρακτήρα γραφής. Τον χαρακτηρίζει η ακρίβεια, η λιτότητα αλλά και το κλίμα του μαγικού ρεαλισμού μέσα στο οποίο κινείται» υπογράμμισε ο κ. Κωνσταντόπουλος ενώ επισήμανε ότι «Πολλοί από τους ήρωες των διηγημάτων του Στέλιου Βισκαδουράκη είναι ή φέρουν ονόματα γνωστών προσωπικοτήτων και μάλιστα ανθρώπων της τέχνης. Ο ζωγράφος Θ. Φανουράκης, ο Καραβάτζιο, ο Θεόφιλος από τη Μυτιλήνη, ο ποιητής Νίκος Καββαδίας κ.ά. Ο Στέλιος Βισκαδουράκης χειρίζεται αυτούς τους ήρωες με τέτοια ευαισθησία, γνώση και σεβασμό που όχι μόνο δεν χάνουν κάτι από το προσωπικό ύφος και ήθος τους αλλά αντίθετα κερδίζουν».
Παράλληλα ο κ. Κωνσταντόπουλος αναφέρθηκε σε τρεις θεματικούς άξονες που ανιχνεύονται στη συλλογή του Στέλιου Βισκαδουράκη.
|
|
Περισσότερα...
|
|
KAΘΗΜΕΡΙΝΗ 20/12/09
Aκόμη μία (άλλη) φωνή
Tου Τακη Καμπυλη
O παπα-Mιχαήλ Kοσβύρας γεννήθηκε στην Aγναντιά Kαλαμπάκας το 1917. Aποφάσισε να γράψει για τη ζωή του στα 90 του χρόνια. Tο βιβλίο του («Aπό το βουνό στον άμβωνα») χάρη και στην επιμονή του γιου του Nίκου ολοκληρώθηκε, και εδώ και λίγες μέρες βρίσκεται στα χέρια του παπα-Mιχάλη (και στα βιβλιοπωλεία).
H σημασία των απομνημονευμάτων του παπα-Mιχάλη για «κείνα τα χρόνια» είναι μεγάλη, όπως επισημαίνουν και οι επιμελητές Γαβρίλης Λαμπάτος (ιστορικός) και Aγαθοκλής Aζέλης (φιλόλογος). Γιατί;
O παπα-Mιχάλης στα χρόνια της Kατοχής βρέθηκε στον EΛAΣ και μάλιστα υπηρέτησε ως επικεφαλής του εφεδρικού EΛAΣ στην περιοχή του. O Eμφύλιος τον βρίσκει στους «Mάυδες» του Eθνικού Στρατού! Mετά το 1949 πραγματοποιεί το παιδικό του όνειρο: χειροτονείται ιερέας και έκτοτε υπηρέτησε στην αγαπημένη του Aγναντιά. «H προσωπική του διαδρομή -σημειώνουν οι επιμελητές- μοιάζει ασυνήθιστη. Aπό τον EΛAΣ στον "Eθνικό Στρατό". Tην ίδια πορεία ακολούθησαν και χιλιάδες άλλοι άνδρες της γενιάς του. H φωνή τους όμως απουσιάζει. (...) Oι επισημάνσεις της Tζίνας Πολίτη για την "Oρθοκωστά" του Θανάση Bαλτινού έχουν ισχύ και στην περίπτωση του παπα-Mιχάλη: η φωνή αυτή δεν μπορεί να χαρακτηριστεί. Kαι δεν μπορεί να τη διεκδικήσει ούτε η μία πλευρά ούτε η άλλη».
|
|
Περισσότερα...
|
|
Αλ. Αλαβάνος: Επτά πολιτικές παραινέσεις προς την αριστερά
Η ΑΥΓΉ της Κυριακής - Ημερομηνία δημοσίευσης: 22/11/2009
ΤΟΥ ΑΛΕΚΟΥ ΑΛΑΒΑΝΟΥ
Ο Καρλ Μαρξ έγραψε τρεις τόμους, πάνω από 1.500 σελίδες για το «Κεφάλαιο». Άλλες τόσες για τις «Θεωρίες για την υπεραξία». Πάνω από 40 τόμους είναι τα Άπαντα του ιδίου και του Ενγκελς. Και δεν θα βρει κανείς στα Άπαντα ένα ολοκληρωμένο βιβλίο-ανάλυση για τον Σοσιαλισμό.
Αυτή η προσέγγιση - να μιλάς για το αύριο μέσα από το σήμερα κι όχι κατευθείαν για το ίδιο το αύριο - έχει σφραγίσει σε μεγάλο βαθμό την πρόδρομη αριστερή σκέψη. Η κριτική στο καπιταλιστικό σήμερα είναι το σπέρμα για ιδέες, προτάσεις, στοχασμούς για το σοσιαλιστικό αύριο. Έτσι αφήνεται ένα μεγάλο πεδίο ελευθερίας, ευθύνης, ευρηματικότητας, έμπνευσης για τον σύγχρονο ή τον μεταγενέστερο αναγνώστη. Όταν η σύλληψη του καινούριου γίνεται εκ των προτέρων, εγχειριδιακά, εγκεφαλικά, στις λεπτομέρειες - κι αυτό το είδαμε στη Ρωσία -τότε αντί να υπάρξει ένα συγκροτημένο πλαίσιο αναδεικνύεται ένας πνιγηρός θεωρητικός εναγκαλισμός που μπορεί να οδηγήσει στο θάνατο.
Αν αυτή την ανάδυση της θέσης μέσα από την αντίθεση, της πρότασης μέσα από την κριτική, τη συναντάμε συχνά σε οικονομικές αναλύσεις ή σε πολιτικά κείμενα, είναι σχεδόν ο κανόνας στο χώρο της λογοτεχνίας με εξαίρεση τον «σοσιαλιστικό ρεαλισμό».
Σε αυτό τον κανόνα υπόκειται και η ποιητική συλλογή της Νάντιας Βαλαβάνη «Μεγάλη Εποχή». Ελεγεία γραμμένη για το τέλος εποχής του παγκόσμιου σοσιαλιστικού εγχειρήματος του 20ού αιώνα, τότε που βρέθηκε:
«Μέσα από την πιο πικρή
από όλες τις ήττες
παραδομένο στη χλεύη
νικητών και νικημένων
το απελευθερωτικό όνειρο
της ανθρωπότητας»
Υπάρχει μια αίσθηση όπως με τα Εγκώμια της Μεγάλης Παρασκευής. Μέσα από το μοιρολόγι το γαμήλιο τραγούδι. Μέσα από τον χειμώνα να ξεμυτίζει ντροπαλά η άνοιξη. Μέσα από το αδιέξοδο του σήμερα, ο δρόμος για το αύριο.
|
|
Περισσότερα...
|
|
|
|
|
<< Έναρξη < Προηγούμενο 1 2 3 Επόμενο > Τέλος >>
|
|
JPAGE_CURRENT_OF_TOTAL |
Κριτικές